Od 18 lutego 2027 roku każda bateria przemysłowa o pojemności powyżej 2 kWh wprowadzana na rynek UE będzie musiała posiadać cyfrowy paszport baterii. To nie poboczny wymóg administracyjny – nowe rozporządzenie zmienia sposób dokumentowania systemów akumulatorowych w całym cyklu życia produktu.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 zastępuje dyrektywę z 2006 roku i wprowadza jednolite wymagania dla wszystkich państw członkowskich. Przepisy obejmują baterie do pojazdów elektrycznych, akumulatory przemysłowe oraz baterie do lekkich środków transportu (hulajnogi elektryczne, e-rowery). Co istotne, odpowiedzialność za paszport baterii spoczywa nie na producencie ogniw, lecz na podmiocie wprowadzającym produkt na rynek europejski.
Czego dowiesz się z lektury?
- Paszport baterii to cyfrowy dokument dostępny przez kod QR, zawierający dane o składzie chemicznym, śladzie węglowym i parametrach wydajności akumulatora. Obowiązek jego posiadania dotyczy baterii przemysłowych powyżej 2 kWh, baterii do pojazdów elektrycznych oraz baterii do lekkich środków transportu.
- Odpowiedzialność za paszport ponosi podmiot wprowadzający produkt na rynek UE – nie producent ogniw. Jeśli budujesz drona, pojazd czy maszynę z pakietem akumulatorowym i sprzedajesz go w Europie, to Twoja firma musi zapewnić zgodność z rozporządzeniem.
- Dane do paszportu trzeba zbierać od fazy projektowej. Ślad węglowy wymaga informacji z całego łańcucha dostaw – od wydobycia surowców po dystrybucję. Nie da się tego „dołączyć” po fakcie.
- Baterie wyłącznie wojskowe, kosmiczne i jądrowe są wyłączone z przepisów. Jednak wiele platform defence wykorzystuje komponenty o podwójnym zastosowaniu, więc producenci z tego sektora nie mogą całkowicie ignorować regulacji.
- Harmonogram wdrożenia jest etapowy: deklaracja śladu węglowego dla baterii EV obowiązuje od lutego 2025, dla baterii przemysłowych od lutego 2026, a pełny paszport baterii od 18 lutego 2027.
Czym jest cyfrowy paszport baterii?
Cyfrowy paszport produktu (DPP – Digital Product Passport) to elektroniczny zbiór danych obejmujący cały cykl życia akumulatora. Informacje mają być dostępne za pomocą kodu QR umieszczonego na baterii lub jej opakowaniu.
Paszport baterii będzie zawierał informacje podzielone na kategorie z różnymi poziomami dostępu. Część danych pozostanie publiczna, część będzie dostępna wyłącznie dla organów nadzoru rynku, a niektóre informacje trafią do podmiotów zajmujących się recyklingiem i zagospodarowaniem zużytych baterii.
Jakie dane dotyczące baterii trzeba będzie raportować?
Zgodnie z załącznikiem XIII rozporządzenia, cyfrowy paszport bateryjny musi zawierać między innymi identyfikację producenta i modelu baterii, skład chemiczny wraz z informacją o zawartości materiałów krytycznych (lit, kobalt, nikiel, grafit naturalny), ślad węglowy baterii wyrażony w kg CO₂ na kWh pojemności, parametry wydajności elektrochemicznej i trwałości, a także instrukcje dotyczące końca życia produktu i możliwości recyklingu.
Dane o śladzie węglowym muszą uwzględniać cały łańcuch wartości – od pozyskiwania surowców, przez produkcję baterii, aż po dystrybucję. Metodologia obliczeń opiera się na europejskiej metodzie Product Environmental Footprint (PEF), a wyniki wymagają weryfikacji przez stronę trzecią.
Harmonogram wdrożenia – co obowiązuje i kiedy?
Rozporządzenie w sprawie baterii i zużytych baterii weszło w życie 17 sierpnia 2023 roku, jednak poszczególne wymagania są wprowadzane etapowo. Deklaracja śladu węglowego dla baterii do pojazdów elektrycznych obowiązuje od lutego 2025 roku. Od lutego 2026 analogiczny wymóg dotyczy akumulatorów przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh. Pełne wdrożenie cyfrowego paszportu produktu nastąpi 18 lutego 2027 roku.
Warto zaznaczyć, że baterie przeznaczone wyłącznie do zastosowań wojskowych, kosmicznych oraz instalacji jądrowych są wyłączone z zakresu rozporządzenia. Nie oznacza to jednak, że producenci urządzeń dla sektora defence mogą całkowicie ignorować te przepisy – wiele platform wykorzystuje komponenty o podwójnym zastosowaniu.
Kto ponosi odpowiedzialność za paszport baterii?
Odpowiedzialność za utworzenie i aktualizowanie paszportu baterii spoczywa na operatorze gospodarczym wprowadzającym baterię na rynek Unii Europejskiej. W praktyce oznacza to, że jeśli projektujesz i sprzedajesz pojazd, drona czy maszynę przemysłową z pakietem akumulatorowym – to Twoja firma musi zapewnić zgodność z rozporządzeniem.
Dostawca ogniw lub pakietu bateryjnego ma obowiązek dostarczyć niezbędne dane do paszportu, ale ostateczna odpowiedzialność leży po stronie podmiotu wprowadzającego wyrób końcowy. Wybór dostawcy pakietów akumulatorowych ma więc bezpośredni wpływ na możliwość spełnienia wymogów – potrzebny jest partner, który rozumie wymagania regulacyjne i jest w stanie dostarczyć kompletną dokumentację już na etapie projektowania.
Praktyczne konsekwencje dla producentów urządzeń
Danych do paszportu baterii nie da się „dołączyć” po fakcie. Ślad węglowy baterii wymaga zbierania informacji od fazy pozyskiwania surowców, co oznacza konieczność ścisłej współpracy z całym łańcuchem dostaw. Systemy zarządzania danymi trzeba wdrożyć znacznie wcześniej niż wynika to z daty obowiązywania przepisów.
Producenci urządzeń powinni już teraz weryfikować, czy ich dostawcy pakietów akumulatorowych są przygotowani do raportowania wymaganych parametrów. Dotyczy to szczególnie informacji o składzie chemicznym, pochodzeniu surowców oraz metodologii obliczania śladu węglowego.
EXERGY a wymogi rozporządzenia 2023/1542
W EXERGY projektujemy dedykowane systemy bateryjne dla przemysłu, wojska i zastosowań specjalnych. Nowe wymogi UE stawiają przed producentami urządzeń dodatkowe wyzwania dokumentacyjne – dlatego już na etapie projektowania pakietu akumulatorowego uwzględniamy potrzebę dostarczenia danych niezbędnych do zgodności z rozporządzeniem.
Posiadamy własne laboratorium R&D i kod NCAGE NATO. Współpracujemy z klientami od wczesnej fazy koncepcyjnej, co pozwala odpowiednio zaplanować zbieranie danych wymaganych przez nowe regulacje. Dotychczasowe doświadczenie w certyfikacji UN38.3 i dokumentacji IATA/MSDS ułatwia nam przygotowanie do kolejnych wymagań.
Planujesz projekt wymagający pakietu akumulatorowego o pojemności powyżej 2 kWh? Skontaktuj się z EXERGY – pomożemy Ci przygotować się do wymagań, które wejdą w życie w 2027 roku.
